Bảy ngày trải lòng cùng xã Xy

Sociologist

Tác giả: Hồ Thị Sương

25 Tháng Sáu, 2021

Bảy ngày trải lòng cùng xã Xy

Ngày thứ nhất: 6/7/2020. 

Lên đường


5 giờ sáng dậy chuẩn bị hành trang lên đường đi thực tế, quân tư chuẩn bị kĩ càng nào là chăn, nào là gối, nào là chén đọi, nhắc lại nhớ mùa quân sự nhỉ. Chuẩn bị tất tần tật rồi lên đường, tích tích đồng hồ điểm 6 giờ thế là tôi đã bắt đầu di chuyển đến địa điểm tập trung của lớp để lên đường đi thực tế. Tôi đến nơi tập trung khá là sớm 7 giờ 00 tôi đã có mặt tại địa điểm tập trung là ở nhà ga Huế. Nhìn xung quanh chỉ có vài bạn tới, đợi một hồi thì các bạn trong lớp tập trung đông hơn, đợi đến 7 gời 20 là xe tới và chúng tôi bắt đầu sắp xếp đồ đạc lên xe để đi. Rồi đúng 7 giờ 30 chúng tôi xuất phát đi, trước khi xuất phát thầy dặn dò rất kĩ từng li từng tí bởi vì 26 thành viên k41 xã hội học thầy không thể quản lý một mình hết. Xe bắt đầu chạy và kể từ phút này đây chúng tôi chính thức lên đường đi thực tế ở xã Xy huyện Hướng Hóa - tỉnh Quảng Trị. Trong chiếc xe tôi đang đi, cũng khá là nhiều bạn vui tính, nói nhiều nên suốt khoảng thời gian đi đường khá là nhộn nhịp, tất cả mọi người đều tạo cho nhau sự thoải mái, sự vui vẻ để nhằm lấn át đi những mệt mỏi và mùi hồi khó chịu của xe.




( Hình ảnh vui vẻ các thành viên xe số 2 khi đi thực tế )


Muôn vàn câu hỏi khá tinh nghịch đặt ra dành cho anh tài xế lái xe, nào là anh ơi anh có người yêu chưa? anh ơi anh đi Quảng Trị nhiều rồi chứ? anh ơi còn bao nhiêu mét mới tới nơi? muôn vàn câu hỏi cho anh tài xế làm anh bật cười và bảo sinh viên gì mà hỏi nhiều thế, sinh viên mà nhiều chuyện vậy thế là anh cười ha ha, nhưng một hồi sau anh trả lời tất cả câu hỏi mà mọi người đặt cho anh. Anh bảo Quảng Trị 150km thôi mấy em, thế trong đầu tôi lại hiện ra xa thế chắc mình say xe rồi, nhưng an ủi lại bản thân không sao cố gắng lên họ làm được mình cũng phải làm được, mạnh mẽ lên tôi ơi. Đi một hồi lâu tầm khoảng 4 tiếng đồng hồ rồi cũng đến nơi, có lẽ từ nhỏ đến lớn đây là lần đâu tiên tôi đến Quảng Trị, tôi thấy nơi này rất xa lạ và đó là điều đương nhiên, cái vấn đề lớn là sống trong một tuần sẽ cảm thấy như thế nào mà thôi. Xã Xy một mảnh đất hoang sơ, ít người trẻ tuổi, toàn những đứa em nhỏ nhỏ, bé bé ở với bà hoăc là mẹ, một mảnh đất ít tấp nập cùng với những ngồi nhà sàn được dựng lên rất đẹp. Cảm giác của tôi ngay bây giờ rất khó tả, khó đến nổi mà tôi chỉ có thể sử dụng ngôn từ “lặng tiếng trong phút giây”. Thực sự mà nói trước khi đi thực tế tôi đã từng nghĩ rằng mình sẽ không làm được ngay cả việc đi xe và cũng rất sợ tất cả, sợ mình không phỏng vấn được ai cả, cũng rất sợ là không ai hợp tác cùng mình để hoàn thành một bài phỏng vấn tốt. Một mớ suy nghĩ hiện lên trong đầu và không biết cách để giải thích chính mình và chính hôm nay và kể cả bảy ngày sau đó là những ngày để tôi khám phá ra câu trả lời chính mình rốt cuộc ở Quảng Trị như thế nào? Đúng 11 giờ 30 chúng tôi đã đến nơi và cư trú tại nhà bạn Nguyễn Hồ Kì Anh là một bạn thành viên trong lớp. Bước vào nhà với tình trạng mệt mỏi, rủ rượi nhưng vẫn cố mỉm cười hết mình có thể để tạo ra không khí vui vẻ khi gặp gia đình bạn ấy. Sau khi mọi người đã tập trung đầy đủ và mẹ Kì Anh dẫn tất cả mọi người lên tầng hai cất đồ và Sau khi dọn phòng xong thì chúng tôi bước xuống để dùng bữa. Chắc vì mệt với đói quá nên lớp ai nấy đều hừng hực tập trong chuyên môn ăn và ăn, cơm ngon ai cũng bảo vậy ngay cả tôi cũng thế.




( Bữa ăn đầu tiên ở nhà bác Hen )


Sau khi ăn cơm xong tất cả mọi người ai nấy đều lấy chén mình và rửa đến tầm 1 giờ đúng là kết thúc bữa ăn đầu tiên nhà Kì Anh. Ăn uống đã xong thì cũng đến giờ ngủ trưa nên thầy giáo đã cho lớp nghĩ tới 15 giờ là dậy dọn vệ sinh trường tiểu học xã Xy kế bên nhà Kì Anh để có thể sử dụng thêm phòng vệ sinh trường tiểu học và tránh trường hợp một phòng tắm, không đủ thời gian tắm cho cả một lớp. Dự định là thế nào ngờ mưa to tầm tã thế là hết đi dọn luôn, dù là mưa tầm tã nhưng lòng cũng khá vui vì thầy bảo là “ngày đầu tiên thực tế mà mưa là kỳ thực tế này chúng ta thành công rồi đấy”. Cả lớp nhờ mưa mà ngủ ngon lành cho đến 17 giờ 30 là tập trung ăn uống bữa ăn buổi chiều diễn ra khá nhanh, sau khi ăn xong là lúc tắm rửa để bắt đầu công việc. Mọi người tắm rửa xong đến tầm khoảng 19 giờ đúng cả lớp tập trung lại và được thầy, cô hướng dẫn cách làm bảng hướng dẫn thảo luận nhóm tập trung, chắc vì do chỉ học lí thuyết trên lớp thôi nên tất cả các bạn khá mông lung cả tôi cũng vậy. Sau một hồi nhờ sự chỉ bảo của cô Châu mà có lẽ lớp đã hiểu hơn về các trình tư thực hành một buổi thảo luận nhóm tập trung như thế nào và rồi sau khi cô cho làm thử ví dụ lần hai, lần ba thì cả lớp ai cũng đần hiểu cách làm, nhờ thầy cô mà tất cả các thành viên trong lớp hiểu nhanh về khâu chuẩn bị cho đến thực hành. Từ cách chỉ dạy của thầy, cô bản thân tôi đã học được khi thực hành một buổi thảo luận nhóm tập trung cần những gì, các hình thức tiến hành và bản thân cũng. Tôi rút ra được một bài học đó là lí thuyết nó có thể hoàn toàn rất khác với thực hành, một người học giỏi lí thuyết nhưng chưa chắc có thể thực hành nếu không tìm tòi, cố gắng lắng nghe thầy, cô dạy và hướng dẫn thực tế thì có lẽ để thành công cho một buổi thảo luận nhóm tập trung là tỉ lệ rất thấp. Muốn thành công phải áp dụng, phải đi sâu, phải thử sức thì nó mới tốt được còn chỉ nghĩ đơn giản như học trong lý thuyết thì chắc chắn không khả thi đâu.




( Cô giáo hướng dẫn thảo luận nhóm tập trung cho cả lớp )


 Sau một hồi hướng dẫn của cô thầy cô có lẽ mọi thành viên của nhóm ít nhiều cũng hiểu hơn về vấn đề và làm thử khá tốt. Kết thúc xong buổi hướng dẫn thảo luận nhóm tập trung cả ba nhóm bốc thăm để chọn ngày thực hiện thế là nhóm tôi bốc trúng ngày thứ 2 tức là ngày mùng 8/7, sau khi bốc thăm cuộc họp kết thúc và ai nấy đều vào phòng mình nghỉ ngơi. Ấy thế tưởng cả nhóm ngủ, ai dè ai cũng nổi hứng tám chuyện ma nào Ma Lai ăn tóc ăn chân đủ kiểu, kể xong lại cả đám không ngủ, rồi cho đến 1 giờ sáng bạn nào cũng ngủ thiếp đi còn mình tôi với một mớ suy nghĩ trong dầu chưa có cách giải đáp, đang suy nghĩ tìm đáp án mà ngủ không hay biết khi nào luôn. Thế là ngày đầu tiên cho buổi thực tế của tôi dễ ra thế đây, mang nhiều cảm xúc vui buồn lẫn lộn và thành công hơn nữa đó là chúng tôi đã đến nơi thực tế an toàn không xảy ra chuyện gì ngoài ý muốn. Ngày đầu tiên với tư thế là hoang mang, sợ hãi chả biết sau này như thế nào chỉ mong là này mai thức dậy sẽ có tư thế khác hơn, học hỏi được nhiều bài học hơn từ người khác.


Ngày thứ hai: 07/07/2020. 

Dấu ấn đầu đời sinh viên


Hôm nay như kế hoạch được thầy, cô vạch ra 5 giờ sáng tôi thức dậy để chuẩn bị cho ngày đầu tiên đi phỏng vấn người dân, hôm nay ăn sáng tự túc, sau khi làm vệ sinh cá nhân xong tôi bắt đầu đi phỏng vấn người dân. 




( Ngày đầu tiên đi phỏng vấn của nhóm 2)


Cũng rất may mắn vì hôm nay được bác trưởng thôn dẫn đường chỉ từng nhà để phỏng vấn, nên việc phỏng vấn khá là ổn. Nhóm tôi dươc phân phỏng vấn tại làng Ra Man, Thầy cô đặt ra chỉ tiêu một ngày năm bản, sáng phỏng vấn ba bản và chiều hai bản nên việc tranh dành các hộ gia đình để phỏng vấn không thể tránh được, nhưng không sao nhóm hai chúng tôi được cái đoàn kết nên nhường nhịn nhau. Có lẽ tôi chính là thành viên đầu tiên của nhóm đi vào nhà người dân phỏng vấn, sáng nay được sự phân công của nhóm trưởng nên tôi với bạn Thanh Phong chính là hai người đi chung, ngôi nhà đầu tiên tôi bước vào phỏng vấn đó chính là nhà của anh Hồ văn sơn nghề nghiệp của anh là làm rẫy, ngồi nhà khá đơn sơ, nhà đông con và thuộc diện gia đình hộ cận nghèo. Cảm giác bước vào nhà đầu tiên hơi rụt rè với lại còn lụm cụm trong cách đặt câu hỏi cho anh sơn, nên việc phỏng vấn diễn ra khá là lâu, tầm khoảng 1 tiếng đến một tiếng rưỡi. Mặc dù, bạn đi phỏng vấn cùng cứ giục tôi phỏng vấn nhanh để đi nhà khác, tuy nhiên tôi lại có cái tật rất từ từ, vì quan điểm chính một cá nhân tôi đã đặt ra chính mình, đây chính là thực tế là tập làm việc với cái nghề, cái sự nghiệp tôi đang chọn nên làm việc và hỏi kĩ là điều tôi đặt hàng đầu. Vì một khi tôi đã đi phỏng vấn nhất định là tôi muốn tìm kiếm đầy đủ thông tin nhất để phục vụ cho kết quả báo cáo của tôi sau này, nên việc người khác giục phỏng vấn nhanh lên để đi nhà khác mà thông tin không đảm bảo thì tôi không thể làm. Sau khi phỏng vấn nhà anh Sơn xong tôi khá vui vẻ, cho dù cách đặt câu hỏi khá lụm cụm khá nhiều sai sót nhưng tôi vẫn vui vì đó là ngôi nhà đầu tiên tôi phỏng vấn thành công. Việc phỏng vấn số 01 của tôi đã xong thấm thoát cũng đã 7 rưỡi 8 giờ rồi tôi cùng người bạn của mình tiếp tục sang nhà số hai để phỏng vấn, đi đoạn khá là xa vì làng Ra Man là một địa bàn khá ít người mà đến chín người đi phỏng vấn thì việc tìm các ngồi nhà khác để phỏng vấn cũng là một vấn đề khó khăn và đi một hồi thì tôi lại tìm được một ngồi nhà chưa có ai phỏng vấn nên tôi vào phỏng vấn đó là nhà anh Hồ Văn A Xầng nghề nghiệp của anh làm rẫy, cũng không khác gì gia đình anh Sơn thì gia đình anh Xầng đơn sơ, thuộc diện hộ nghèo, gia đình khá là đông con tính ra cả gia đình anh Xầng tổng là mười một người. Điều đặc biệt gia đình anh Xầng này là anh kết hôn với vợ là người nước Lào, nên có vẻ cách sử dụng ngôn ngữ để trao đổi với nhau khá là thú vị. Đi vào ngôi nhà thứ hai thì tâm trạng tôi khá là là tốt vì bây giờ tôi đã rành hơn trong việc đặt câu hỏi lần này tôi phỏng vấn khoảng gần một tiếng đã xong vì anh Xầng nói chung một người khá là am hiểu, biết tiếng phổ thông nên khi tôi đặt ra câu hỏi anh trả lời rất nhanh và cũng đầy đủ thông tin. Phỏng vấn ngôi nhà thứ 2 đã xong có vẻ giờ này tôi lại tự tin hơn nữa việc đặt ra các câu hỏi, việc không cần nhìn bảng hỏi để phỏng vấn diễn ra khá thuận lợi. Thấm thoáng gần trưa tôi và người bạn đồng hành của tôi lại tiếp tục tìm kiếm nhà để phỏng vấn và tôi cũng tìm phỏng vấn được nhà thứ ba đó là nhà anh Hồ Văn Khim tuy nhiên lần này tôi gặp khó khăn đó là chủ hộ không có ở nhà nên tôi chỉ được phỏng vấn con thứ hai của anh khim đó là em Dơn đang học sinh lớp 8, việc hỏi rất khó khăn đó là em Dơn là một người rất rụt rè, ít nói, nên việc thu thập thông tin gia đình không đầy đủ. Nhưng may mắn thay, em bảo nhà em có sổ đỏ để em lên cho tôi xem, ngay lúc đấy tôi nhân cơ hội để em nói chuyện với tôi nhiều hơn thì em cũng khá tự tin rồi dần dần thông tin thu thập của tôi cũng ổn rồi, nhưng tôi vẫn có dự tính ngày mai lại dành một ít thời gian để xuống phỏng vấn nhà em một lần nữa để thông tin đầy đủ hơn. Phỏng vấn em xong thì tôi đã đủ tiêu chí ba bản phỏng vấn nhưng người bạn đồng hành của tôi thì lại thiếu một bản phỏng vấn nên tôi phải chờ, rất may trong lúc chờ đợi người bạn đồng hành đi phỏng vấn thì tôi lại gặp được vợ anh Khim chính là mẹ em Dơn nên tranh thủ lúc đó tôi tiếp tục hỏi kĩ lại quả thật thông tin nhận lại đầy đủ hơn, sửa lại chỗ sai rồi tôi đã yên tâm hơn về bảng phỏng vấn số 03 này của mình rồi. Sau một hồi chờ đợi thì cả hai đứa đều đủ chỉ tiêu chúng tôi bắt đầu di chuyển lên nơi tập trung cả nhóm để về cùng nhau. Chúng tôi bắt đầu di chuyển về địa bàn cư trú tức nhà bạn Kì Anh đến 11giờ kém, về thấu nhà cũng đúng lúc ăn trưa, 11 giờ chúng tôi bắt đầu dùng bữa trưa trong lúc ăn có bạn khoe chiến tích đã phỏng vấn đủ chỉ tiêu nhưng cũng có bạn buồn vì không đủ chỉ tiêu, thế cả lớp cùng tạo động lực cho nhau cố lên. Sau khi dùng bữa 12 giờ chúng tôi được nghỉ ngơi nhưng cả bạn nào dám nghỉ ngơi và ai nấy đều tập trung làm sạch bảng hỏi và chuẩn bị cho lần đi phỏng vấn buổi chiều. 

Đúng 16 giờ chiều tất cả các thành viên bắt đầu xuất phát đi phỏng vấn lần này vì thời gian khá là hạn chế nên tôi và người bạn thanh phong của mình tách ra nhau để đi phỏng vấn tránh trường hợp không đủ thời gian. Ngôi nhà thứ tư tôi vào phỏng vấn đó là nhà anh Hồ Văn Loan quan sát xung quanh nhà thì có lẽ nhà anh Loan là nhà có thể nói là khá giả nhất trong vùng, các trang thiết bị trong nhà khá đầy đủ. Cuộc phỏng vấn diễn ra thành công và đến 5 giờ chiều tôi tiếp tục đi tìm ngôi nhà thứ năm để phỏng vấn và rồi tôi cũng tìm được ngôi nhà thứ năm để phỏng vấn đó là nhà anh Hồ Văn Tèo nghề nghiệp của anh làm địa chính trong xã theo như lời kể của vợ anh. Như quan sát thì gia đình cũng thuộc phần khá giả sau một hồi phỏng vấn thì đã đến 6 giờ thời gian trôi qua khá nhanh nên tới tối chúng tôi mới về tới nhà, vậy việc hoàn thành đủ chỉ tiêu của tôi đã thành công. Sau khi ăn cơm tối xong chúng tôi bắt đầu di chuyển lên nhà cộng đồng làng Ra Man vì hôm nay là ngày thảo luận nhóm tập trung của nhóm 1 do đó nhóm 2 phải lên để xem nhóm 1 để rút kinh nghiệm cho nhóm mình, quả thật nhờ nhóm một mà khiến cho tôi có thể hình dung ra được một buổi thảo luận nhóm tập trung cùng người dân những người xa lạ như thế nào? Khá khen cho nhóm 1 lần đầu tiên làm nhưng rất tốt, chúc mừng nhóm 1 nhé. Sau khi buổi thảo luận nhóm tập trung của nhóm 1 xong thì cũng đến tầm 21 giờ chúng tôi di chuyển nơi ở, sau khi đến nơi như ngày đầu tiên cả lớp tập trung lại họp lớp và cô và thầy nhận xét nhóm 1, nhận xét xong có vẻ nhóm 2 chúng tôi cũng rút ra khá là nhiều bài học kinh nghiệm. Kết thúc buổi họp mặc dù ai nấy đều rất mệt nhưng thầy cô tiếp tục dành thời gian cho nhóm 2 chúng tôi, vì nói thiệt cái nhóm 2 chúng tôi là một trong những nhóm rắc rối nhất, nhiều vấn đề nhất theo như lời thầy, cô nhận xét và tôi cũng thấy thế rắc rối thật. Lúc này thầy cô cho phép tất cả các thành viên trong nhóm có thể nói những điều mình muốn nói,cảm nhận của bản thân ngày đâu tiên đi phỏng vấn, tâm tư trong lòng mỗi thành viên, những ấm ức, ẩn khuất trong lòng mà tất cả đều liên quan nhiều nhất là đến bạn nhóm trưởng. Sau một hồi nhận xét tranh cãi rất là nhiều thì cô thầy cũng đã giải quyết được vấn đề, cả nhóm lúc này có lẽ cũng hiểu nhau nhiều hơn. Bản thân chính tôi đã hôm nay thực sự đã rút ra rất nhiều bài học đắt giá cho ngày hôm nay. Từ người dân, từ thầy cô, từ bạn bè, và từ chính bản thân mình. Muốn thành công trong con đường nghề nhà xã hội học nhất định phải có lòng kiên trì, thấu hiểu, am hiểu, có cái nhìn từ nhiều phía để có cái cảm nhận sâu rộng thì tôi mới có thể thành công được. Hôm nay thức tới 1 giờ sáng để nhận lại những bài học đắt giá như thế này, tôi cảm thấy rất và rất sứ đáng. Kết thúc ngày đi phỏng vấn ngày đầu tiên đầy sự thành công, đoàn kết cùng nhau hơp tác và cùng đi lên của nhóm 2. Một ngày kết thúc thật nhanh tôi xin đặt bút xuống tại đây để tiếp tục cho cuộc chiến đấu ngày mai, vì giờ tôi buồn ngủ quá à. Chúc thầy, chúc cô, chúc các bạn K41 ngủ ngon.


Ngày thứ 3: 08/07/2020.

Chiến đấu hết mình


Hôm nay là ngày thứ ba của kỳ thực tế, có vẻ hôm nay là một ngày kiệt sức nhất đối với bản thân tôi, sáng 5 giờ dậy chuẩn bị đi phỏng vấn người dân, với tư thế đi là làm việc thật nhanh và khẩn trương. Quả thật đường khá xa nên khi đi nhanh chân sẽ bỏng hết và tôi đã bị bỏng hai chân, chân đi không nổi nhưng vẫn cố gắng để có thể kịp thời gian để về chuẩn bị cho buổi thảo luận nhóm tập trung của nhóm. Không khác gì tôi tất cả các thành viên trong nhóm rất lo lắng, sự lo lắng thể hiện ngay trên khuôn mặt của mỗi thành viên. Điều mà tôi lo lắng nhất đó chính bản thân tôi nghĩ rằng liệu hôm nay có làm các thành viên trong nhóm mất lòng không? vì công việc chiều nay của tôi đó là đóng vai trò người tiếp đón người dân và thư ký phụ hỗ trợ cho bạn Độ Huy. Cả buổi trưa hôm nay tất cả các thành viên trong nhóm không một ai được ngủ và cùng nhau hỗ trợ để chiến tối nay. Các thành viên phân vai trò cho nhau bạn Hoài đóng vai trò là chủ tọa, bạn Dương và Linh là người thúc đẩy và bạn Độ Huy và tôi là thư ký, bạn Quỳnh và Phong là hậu cần, cuối cùng bạn An và Hiền là người quay phim và chụp ảnh. Phân công việc đã xong mỗi bạn đã hiểu được vai trò của mình sau khi làm xong nội dung thảo luận nhóm tập trung tối nay. Họp nhóm xong đến 16 giờ 00 tất cả các tành viên lại tiếp tục lên đường đi phỏng vấn có vẻ tất cả các thành viên đều đuối thực sự khi phải tiếp tục đi khoảng 2.5km để phỏng vấn Ra Pô vì muốn đẩy tiến trình công việc cho xong nên mỗi bạn chỉ phỏng vấn mỗi người chỉ cần một bản cho đủ chỉ tiêu và trở về nơi ở nhanh nhất có thể để đến trường tiểu học Xã Xy để dọn dẹp, sắp xếp bàn ghế dụng cụ cho tối nay. 




( Hình ảnh căng đét khi thảo luận nhóm )


17 giờ trở về địa bàn cho tối nay, đến 18 giờ có lẽ việc đã ổn định hơn và chỉ còn chờ đợi người dân. Đợi đến 19 giờ sự hồi hộp tăng lên, sự mong ngóng trong tôi bừng lên, vì đã đến giờ hẹn nhưng không thấy ai cả cả nhóm đều hồi hộp và lo sợ rằng không một ai đến tham gia cùng chúng tôi. Nhưng rất may đến khoảng tầm 19 giờ 30 thì tất cả những mẫu mà chúng tôi đã mời đã đến. Thật sự rất vui mừng sau khi mà người tập trung đầy đủ đúng 19 giờ 00 mẫu chúng tôi chọn là mười nữ. Nhóm xin bắt đầu thực hiện buổi thảo luận nhóm tập trung đến 21 giờ kém chúng tôi xin phép kết thúc buổi thảo luận và trao quà cho người dân. 


Buổi thảo luận của chúng tôi diễn ra thành công thu thập thông tin cũng khá nhiều, trong sự vui vẻ của người dân và chúng tôi tất cả thành viên trong nhóm thoải mái hơn. 




( Tình trạng sau khi thực hành buổi thảo luận nhóm tập trung tại trường tiểu học xã Xy )


Sau khi kết thúc cả nhóm sắp xếp lại bàn ghế và trở về nơi ở để chuẩn bị ăn. Có lẽ cái sợ hãi, cái mệt mỏi đã lấn át đi cơn đói của chúng tôi, và giờ thì chúng tôi thoái mái hơn nhiều rồi, ăn cơm làm vệ sinh cá nhân đến 21 giờ như mọi hôm thì bắt đầu họp lớp, thầy cô nhận xét buổi thảo luân nhóm, tất nhiên có khen thì cũng có chê, những điều đó rất quan trọng nhưng quan trọng hơn hôm nay nhóm đã thật sự cố gắng nên không buồn gì cả. Từ buổi thảo luân hôm nay tôi rút ra được một bài học lớn nhất đó là trong một buổi thảo luận nhóm không được có sư im lặng, luôn tạo ra không khí sôi động, sự tranh cãi thì mức độ thu thập thông tin sẽ nhiều hơn và chính xác hơn. Cần phải biết kiên trì chờ đợi thông tin và nắm bắt kịp thời các thông tin, không nên có thời gian chết mà hoạt động phải diễn ra liên tục cho đến khi kết thúc thảo luân. Thế là buổi thảo luận của chúng tôi đã xong, mọi thứ có vẻ rất tốt. Ngay bây giờ có lẽ tôi phải làm một giấc đã, cả ngày không ngủ rồi cả nhóm đã mệt và tôi cũng vậy, tôi ngủ đây để mai tiếp tục chiến đấu.


Ngày thứ 4: 09/07/2020.

Khám phá toàn diện

 

Như bao ngày bình thường nhóm bắt đầu thức dậy để chuẩn bị tinh thần đi phỏng vấn lại người dân, khác hơn một chút ngày bình thường đó là sáng nay tất cả mọi người dậy sớm hơn 30 phút bởi vì địa điểm đến phỏng vấn khá là xa tận 2.5 km là ở làng Ra Pô dậy từ 5h sáng chỉ có 30 phút cho việc làm vệ sinh riêng, 5 giờ 30 nhóm bắt đầu đi. Mới đầu khi mới xuất phát nhóm có vẻ hơi ể oải là vì hôm qua tất cả mọi người ai cũng ngủ muộn nay dậy sớm nên uể oải. Sau một hồi đi tầm nửa km chúng tôi lấy lại tinh thần chiến đấu đi thật nhanh, trò chuyện cười đùa với nhóm không khí trở nên vui vẻ hơn. Khác với tâm trạng uể oải lúc đầu có vẻ bây giờ tâm trạng vui vẻ hẳn lên sau khi đi một đoạn khá xa thì cũng tới địa điểm để phỏng vấn, và tôi vẫn là người đầu tiên trong nhóm vào nhà người dân phỏng vấn. Thật may mắn cho tôi là hôm nay em phỏng vấn gia đình anh làm cán bộ trong thôn anh làm trong hội nông dân nên việc phỏng vấn diễn ra là thuận lợi, nhờ anh mà tôi có thể thu thập một thông tin rất hết sức là đầy đủ. Phỏng vấn gia đình anh xong thì tôi tiếp tục vào nhà thứ hai, lần này trường hợp khá là đặc biệt, đó là hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn, gia đình nhìn rất tội khi bước vào nhà họ rất nhiệt tình trả lời tất cả các câu hỏi của tôi, họ cho tôi chụp tất cả các giấy tờ nói chung rất quan trọng mà có lẽ chỉ nhưng người dân ở đây mới có thể nhiệt tình đến vậy. Phỏng vấn xong đến câu 23 có lẽ đây là câu mà khiến tôi cảm thấy hứng thú nhất và thương người dân nhất, họ không hề biết tôi đến với tư cách là như thế nào cho dù tôi đã giới thiệu rằng tôi là sinh viên, họ cứ nghĩ tôi là một người đến đâu tư hoặc là cho họ một cái gì đó họ đề xuất rất là nhiều. Với trường hợp gia đình số 2 này vì sao tôi nói chiếm tình cảm của tôi nhiều nhất đó là trong gia đình có một em con thứ 2 bị tàn tật, em tàn tật từ nhỏ nhưng trong đầu em rất tỉnh táo bởi vì tôi đã qua hỏi thăm em, em bảo chị ơi em không hiểu tiếng kinh mấy và bảo em muốn đi học, muốn ra ngoài nhưng em không có chân. Nghe xong, thật sự tôi đã chảy nước mắt vì em thấy thương em, cảm thông cho em và một phần nào đó muốn an ủi em, tôi cầm tay em và bảo cố gắng em nhé. Sau một hồi nói chuyện với em, thì tôi lại vào vấn đề chính là muốn nghe mong muốn của bác gái, bác bảo là bác chỉ mong xã cấp xe lăn cho em để em có thể nhìn trời nhìn đất, mong xã cấp nước sạch cho nhà vì bác bảo gia đình bác toàn con nhỏ chỉ có bác gái với bác trai đi lấy nước được thôi. Bác bảo nhà bác thì không có xe nên bác đi bộ lấy nước ở Sông Sê Pôn xa lắm cách nhà bác 2.5 km bác bảo lúc đi bác mệt lắm con ạ, bác ưa khóc luôn và nói tại sao bác thấy mình khổ thế. Bác chỉ nơi tay và bảo với tôi, đây này, đây là vết sẹo khi bác bị bổ trong lúc dài cùi nước nè. Nghe xong một lần nữa tôi lại muốn khóc, khóc cho những số phận còn bất hạnh hơn ngoài sự tưởng tượng bản thân tôi. Nói đến thế bác là dừng lại và nói bác chỉ có bác ý kiến vậy thôi. Vì thời gian không cho phép nên tôi đã kết thúc buổi phỏng vấn và rời nhà thứ 2. Tiếp tục đi tìm kiếm nhà thứ ba để phỏng vấn và rồi tôi cũng tìm được hộ, gia đình bác thứ ba khác hơn gia đình thứ 2 là có khoán giếng nên việc đi lấy nước không khó khăn và bác chỉ bảo hơi khó là lúc mưa nước sẽ đục. Sau khi phỏng vấn xong ba nhà thì tôi lại di chuyển nơi tập trung của nhóm để trở về nơi ở. Cả nhóm báo cáo số lượng hoàn thành phỏng vấn cho nhóm trưởng, tôi là người có đủ ba phỏng vấn và đủ chỉ tiêu, có bạn thì có một bản phỏng vấn vì với lí do nhiều hộ không cho phỏng vấn. Trong lúc này có một bạn nói với tôi như thế này mà khiến chúng tôi xảy ra tranh cãi với nhau đó là bạn bảo tôi dành mẫu phỏng vấn, thế tôi mới nói lại trước đó nhóm đi chưa hề bàn và chưa hề biết địa bàn đó như thế nào thì sao tôi có thể biết được đó là đối tượng bạn đang muốn phỏng vấn, tranh cãi một hồi thì tôi mới giải thích lại với người bạn ấy rằng tôi không hề biết được đó là mẫu bạn muốn phỏng vấn, đối với tôi khi đi phỏng vấn tôi không muốn bỏ xót một ngôi nhà nào cả ngay cả những ngôi nhà đó đã được người khác phỏng vấn rồi nhưng tôi vẫn vào chào và hỏi bác ơi nhà mình đã được ai phỏng vấn chưa? Cách làm việc của tôi có thể không làm vừa lòng một số bạn trong nhóm, tuy nhiên tôi nghĩ khi đi phỏng vấn thì tính kỹ càng là yếu tố hết sức quan trọng, đã đi phỏng vấn là phải hỏi sạch, phải hết mình chứ không dễ từ bỏ. Tranh luận xong thì tôi và bạn dương bình tĩnh lại nói chuyện, mọi chuyện đã ổn chúng tôi tiếp tục di chuyển về nơi ở. Sau khi đi phỏng vấn cả ba nhà xong thì tôi rút ra bài học cho bản thân mình rằng đó là ngừng đòi hỏi tất cả từ bố mẹ, và ngừng than vãn tất cả vì ở đâu đó còn có những người khổ hơn rất rất là nhiều hơn mình tại sao họ ít than vãn, ít đòi hỏi có gì ăn nấy trong khi bản thân mình có tất cả nhưng luôn đòi hỏi, luôn than vãn quả thật đưa ra thật nhiều bài học ý nghĩa cho bản thân tôi. 

Kết thúc một buổi làm việc chúng tôi bắt đầu di chuyển về nhà trong lúc di chuyển nhóm có nhả ý là muốn đi xem nguồn nước mà người dân ở đây bảo là hay đi lấy nước sinh hoạt như thế nào? đi đường khá là xa, sau một hồi di chuyển rốt cuộc cũng tới. Một cái bất ngờ hiện tại của em đó là nguồn nước mà người dân bảo là lấy để uống, để sinh hoạt hằng ngày nó rất đục, đục đến nổi vàng lè một mớ suy nghĩ trong tôi hiện lên, tại sao người dân ở đây khổ thế uống nước rất bẩn như này không chén vì khát mà chết vì bệnh tật mất.




( Hình ảnh các thành viên nhóm 2 chụp bờ sông Sê Pôn xã Xy - huyện Hướng Hóa - tỉnh Quảng Trị )

 

Xem xong đến 10 giờ cả nhóm đã hoàn thành đủ chỉ tiêu và trở về nơi ở, cứ đến 11 giờ như mọi ngày cả lớp cùng ăn trưa với nhau, sau khi đã ăn xong thì tất cả mọi người bắt đầu nghỉ ngơi. cho đến 16 giờ như kế hoạch đã bàn khi trước với nhóm trưởng tôi sẽ đảm nhiệm việc phỏng vấn sâu bác trưởng thôn một mình, nhưng sau khi họp lại thì thầy lại bảo một phỏng vấn sâu là ba người một bản ý là ba người  một nhóm, nhóm tôi gồm có ba người Hoài, Hiền và tôi. 16 giờ 30 chúng tôi bắt đầu đi phỏng vấn bác trưởng thôn buổi phỏng vấn diễn ra khá thuận lợi, thông tin thu thập cũng nhiều sau khi phỏng vấn nhà bác xong thế là chúng tôi đã hoàn thành xong tất cả chỉ tiêu bảng hỏi như thầy cô đề ra. Cảm giác thoải mái, không còn áp lực được lăn xõa ra. Sau khi phỏng vấn bác trưởng thôn xong, cũng có một niềm vui nhỏ nhoi đó là được nhà chị kế bên gửi một bao xoài khuôn mặt ba chúng tôi ai nấy đều vui mừng tỏ lòng biết ơn đến chị. Như vậy mọi việc đã xong chúng tôi lại di chuyển về nơi ở cách tầm 2km nhà bác trưởng thôn, đến 18 giờ 00 như mọi hôm bắt đầu ăn tối. Hôm nay nhóm 3 thực hành buổi thảo luận nhóm tập trung vì do các bảng phỏng vấn chưa sửa xong nên tôi đã không tham gia được nhóm 3, đến 8 giờ 30 thì nhóm 3 đã hoàn thành buổi thảo luận nhóm tập trung của mình. Như mọi hôm 21 giờ 00 lớp lại bắt đầu họp lớp, thầy cô nhận xét nhóm 3, khen cho nhóm 3 các bạn rất giỏi và kiên trì. Sau khi nhận xét xong nhóm 3 thì cô thầy vạch ra chiến lược cho ngày mai đó là ngày thuyết trình của cả ba nhóm. Sau khi họp lớp xong tôi tiếp tục việc ửa bảng hỏi của mình cho đến lúc đi ngủ. Bây giờ cũng khá muộn rồi, để chuẩn bị sức khỏe cho buổi thuyết trình ngày mai, thầy cô đề nghị tất cả mọi người ngủ sớm. Hôm nay khá là mệt nên tôi sẽ dừng bút tại đây để ngủ và lấy sức chiến đấu cho ngày mai. Chúc thầy, chúc cô, chúc các bạn K41 ngủ ngon. 

 

Ngày thứ 5: 10/07/2020.

K41 xã hội học - đừng khóc

 

Hôm nay có lẽ là khá thoải mái của tôi và cả lớp tôi vì đã đi hơn một nửa chặng đường thực tế rồi nên công việc giảm đi một chút. 8 giờ hơn chúng tôi mới thức dậy sau khi vệ sinh xong tầm 30 phút tất cả các thành viên trong nhóm lại tập trung để chiến đấu cho buổi thuyết trình tối nay. Việc thảo luận diễn ra gay gắt, khác với các nhóm khác yên tĩnh, nhẹ nhàng thì nhóm 2 tôi lại bắt đầu xảy ra mâu thuẫn đó là trong lúc thảo luận có hai luồng ý Kiến trái chiều nhau, cả hai luồng ý kiến trái chiều ấy ai nấy đều bảo vệ quan điểm mình một cách quyết liệt đến mức tranh cãi to tiếng quá làm thầy cô lại phải vào giải quyết vấn đề nữa. Sau khi được thầy cô giải thích thì nhóm lại vạch ra chiến lược chia một nhóm lớn thành ba nhóm nhỏ để thảo luận ra hạn đến 5 giờ tất cả nhóm nhỏ phải có Kết quả của nhóm để hoàn thiện một bài thuyết trình cho 20 giờ 30 tối nay, có vẻ việc phân chia ra thành các nhóm nhỏ lại làm việc hiệu quả hơn và ít mâu thuẫn hơn. Sau khi tất cả các nhóm tập trung bài thì thì đã lập ra được một bài thuyết trình, có lẽ đó là một bài hoàn chỉnh nhất cho cả một ngày hôm nay. Hoàn thiện xong bài tập nhóm như mọi ngày 18 giờ 00 chúng tôi bắt đầu dùng bữa tối và làm vệ sinh cá nhân xong thì nhóm tập trung với nhau để xem bài lần nữa. Thế là buổi thuyết trình cũng diễn ra đúng lúc 20 giờ 30 phút nhóm 1 nhóm đầu tiên thuyết trình đó là bạn Bảo khánh lên thuyết trình ấn tượng với bạn này mà tôi chắc chắn không một ai có thể quên được đó là hình ảnh bạn vừa thuyết trình vừa khóc, cho dù lúc ấy tôi thật sự không biết bạn đang khóc vì điều gì nhưng bạn đã cố gắng thuyết trình đến hết bài thật sự rất khâm phục vì sự cố gắng của bạn, với tinh thần quyết tâm không từ bỏ, một tràng vỗ tay cho sự cố gắng của bạn.

Đến nhóm 2 thuyết trình là nhóm của tôi hôm nay không còn là nhóm trưởng đề cử ai nữa, nhóm trưởng đề nghị lấy tinh thần xung phong và bạn Nguyễn Quang An là người đã xung phong thuyết trình, cả nhóm đồng ý. Chính bạn An là người đã nói lên tất cả ý nghĩ, mọi thông tin của mọi thành viên trong nhóm thu thập được. 




( Kết quả của bài thuyết trình nhóm 2)

 

Tuy nhiên, bài thuyết trình có lẽ nhóm đã đào sâu quá nên khiến thầy cô không hiểu vấn đề chính, một lời nhận xét của thầy có lẽ khiến nhóm buồn nhất đó là "các em quá tin tưởng vào một người nào đó và không biết liệu người đó có đang nói thật hoặc là các em đang nói dối " với tư thế nghĩ rằng bài sẽ được thầy cô khen nhiều lắm khi bị nói như vậy chắc chắn sẽ buồn, buồn nhất là đối với bạn thuyết trình đêm ấy bạn đã khóc. Nhưng nghĩ lại, tôi lại nghĩ quả đúng như thầy nói trước đó nhóm tôi đã từng đi phỏng vấn nhà cô tạp hóa gần nơi ở và nhà bác bên cạnh của nhà cô tạp hóa những thông tin được thu thập, để lại rất nhiều sự tin tưởng cho chúng tôi không biết tại sao lòng tin lại nhiều đến thế và quyết định lấy một số thông tin ấy cho bài thuyết trình của mình của mình. Và rốt cuộc thuyết trình không diễn ra như mong đợi. Cuối cùng phần thuyết trình của nhóm 3 nhóm dễ thương nhất, ấn tượng nhất là màn trình diễn của nhóm vấn đề mua sắn. Màn Trình diễn để lại bao nhiêu tiếng cười cho tất cả mọi người, xóa tan hết cái mệt mỏi, áp ực của những ngày thực tế vừa qua, quả thực cảm ơn nhóm 3. Kết thúc buổi thuyết trình của cả ba nhóm, từ cả ba nhóm tôi học hỏi rất là nhiều điều. Nhóm một dạy cho tôi dù gặp khó khăn gì vẫn luôn mạnh mẽ, kiên trì và cố gắng ắt sẽ làm được.

 




( Hình ảnh Bảo khánh vừa khóc vừa thuyết trình bài nhóm )

 

Nhóm 2 dạy tôi là sinh viên Xã Hội Học đừng bao giờ đặt kỳ vọng hay tin quá vào một thông tin mang tính cá nhân mà hãy biết lấy thông tin từ nhiều hướng để có thể khẳng định hơn thông tin của mình là đúng. 

Nhóm 3 dạy tôi cho dù công việc học tập có mệt mỏi, có áp lực nhưng mỗi người cần phải yêu đời và lạc quan hơn như nhân vật mẹ Kỳ.




( Cảnh trao đổi mua bán sắn của mẹ Kỳ )

 

Buổi thuyết trình kết thúc thì cũng đã đến 23 giờ 00 là thời gian được phép vui chơi như thầy đã đề ra, ngay sau đó nhóm tôi có ý định nhỏ của nhóm là liên hoan cùng nhâm nhi với nhau vài lon bia, Cùng tâm sự với nhau kể với nhau tất cả tâm tư trong lòng đến 3 giờ sáng tôi mới về ngủ. Vậy một ngày chiến đấu của tôi kết thúc tại đây. Muôn vàn bài học được học và cả ngàn kinh nghiệm rút ra quả thật kì thực tế đã dạy tôi rất là nhiều điều, từ việc nhỏ tới việc lớn tôi đều được học hỏi rất nhiều từ tất cả mọi người. Hôm nay thức muộn rồi giờ phải ngủ thôi để sáng tiếp tục xõa. Chúc thầy, chúc cô, chúc các bạn K41 ngủ ngon.

 

Ngày thứ 6: 11/07/2020.

Tuổi trẻ là những ngày trải nghiệm

 

Hôm nay có lẽ là một ngày thoải mái của kỳ thực tế của tôi và cũng như tất cả mọi người trong lớp, tất cả vấn đề việc học đã xong vào ngày hôm qua và ngày hôm nay chỉ có chơi với chơi mà thôi. 




( Hình ảnh vui vẻ tất cả mọi người trên đường đi thác Chênh Vênh )

 

Như kế hoạch của cả lớp là hôm nay đến thác Chênh vênh chơi, thầy, cô đã tạo không khí thoải mái nhất có thể cho chúng tôi, ai cũng vui vẻ để chuẩn bị cho chuyến đi chơi. 8 giờ sáng chúng tôi bắt đầu di chuyển lên địa điểm của thác Chênh Vênh đoạn đường khá xa đến tận 11 giờ trưa chúng tôi mới tới. Như tưởng tượng của tôi ngày hôm qua thác Chênh Vênh chắc đẹp lắm, chắc nhiều người đến chơi, quả thật là như vậy thác Chênh Vênh rất đẹp, nước mát không khí trong lành rất thích hợp cho việc sống ảo và tất nhiên với một lớp nhí nha, nhí nhảnh như lớp tôi thì không tránh được việc sống ảo ấy. 

 




( Kỉ niệm chuyến đi thực tế tại thác Chênh Vênh )

 

Chơi thoải mái, tắm thỏa thích cho đến 15 giờ chiều chúng tôi lại tập trung chuẩn bị trở về nơi ở, đến nơi ở tầm 17 giờ. Do chơi nhiều cả lớp thấm mệt thầy cho cả lớp được nghỉ ngơi lấy lại sức đến tiếp tục chiến đấu cho buổi tổng kết tối nay. Đến 19 giờ 00 buổi tiệc tổng kết bắt đầu, đặc biệt trong buổi tiệc có sự tham gia của Bác Hen bí thư xã tức là bố bạn Kỳ Anh cùng với tất cả các các anh trưởng thôn của xã. 

 




( Những món ăn đêm chia tay ở nhà bác Hen )

 

Tại buổi tiệc lớp lại một lần nữa được lăn xả nhảy nhót, lần đầu tiên tôi cảm thấy bản thân mình được lăn xả, nhảy nhót vui đến thế, ai cũng uống nhiều. Sức của tôi khá là yếu nên chơi nhiều không còn sức vì có uống bia nữa, tôi lên nghỉ khá sớm và ngủ thiếp đi lúc nào không hay. Hôm nay thật sự là một ngày rất vui đối với tôi, được vui chơi thoải mái vô lo vô nghĩ, một ngày đi chơi của tôi kết thúc như vậy đấy, khá vui nhưng có một pần buồn nuối tiếc thời gian trôi nhanh quá. Chúc thầy, chúc cô, chúc các bạn K41 ngủ ngon. 

 

Ngày thứ 7: 12/07/2020.

Tạm biệt cùng những nỗi buồn không tên

 

Có lẽ hôm nay một ngày khá buồn đó là chúng tôi đã kết thúc kỳ thực tế, chúng tôi phải rời xa xã Xy và trở về với ba mẹ. Như quan sát có vẻ nhiều bạn khá buồn, thời gian thưc tế có thể ngắn diễn ra chỉ một tuần thôi nhưng nó để lại biết bao kỉ niệm cho tôi. Thực tế một tuần để lại bao nhiêu kỉ niệm nên khi về tất cả mọi người lưu luyến là tất nhiên. Trước khi về chúng tôi không quên nhiệm vụ đó là dọn dẹp, lau chùi sạch sẽ rồi mới chuẩn chuẩn bị về.trước khi về tất cả các thành viên xuống tầng một để cùng nhau cảm ơn gia đình bạn Kỳ Anh trong suốt thời gian vừa qua. Thầy cô lớp trưởng thay mặt cả lớp gửi đến những lời cảm ơn sâu sắc nhất tới gia đình bạn Kỳ Anh. Khoảnh khắc lắng đọng dần sau khi thầy và bạn lớp trưởng nói. Kết thúc lời cảm ơn xong là lúc bạn lớp trưởng trao quà cho gia đình. Còn phần sau cùng đó là việc chờ đợi xe đến đón, nhưng thật không may đó là việc chờ đợi xe đến đón rất lâu từ 10 giờ cho đến 15 giờ chắc có lẽ do đường xa và khó đi. Đến 15 giờ chiều chúng tôi bắt đầu xuất phát trở về nhà và rời xa xã Xy. 




( Một chút cảm xúc thay lời muốn nói của các thành viên k41 xã hội học tại xã Xy )


Tạm biệt xã Xy, tạm biệt tất cả mọi người dân thân thiện, nhiệt tình. Sự thành công cho buổi thực tế lần này của tôi nói riêng và cả lớp nói chung không thể không kể đến lòng biết ơn đến người dân xã Xy, họ chính là những người đã hỗ trợ lớn nhất để chuyến thực tế của chúng tôi thành công. Nhờ chuyến thực tế này mà tôi có thể học hỏi rất nhiều điều từ thầy cô, từ bạn bè, nhờ kì thực tế này mà tôi có thể hiểu hơn về tất cả các thành viên của lớp, kì thực tế này mà tôi rút ra được muôn vàn kinh nghiệm đó là một sinh viên xã hội họ. Có thể chuyến thực tế đối với tất các khoa khác đi là để vui chơi, nhưng đối với sinh viên Xã hội học là không như thế nhé, kỳ thực tế của chúng tôi nói đúng nhất là một kỳ khảo sát, nghiên cứu căng não nhất. Kỳ thực tế của chúng tôi không được đi dạo quanh ngắm bình minh phố xá đông người, không được đến các nhà hàng ăn những món ăn ngon nhưng đổi lại kỳ thực tế tôi dạy tôi những thứ mà ba năm học tại ghế nhà trường mà tôi luôn tìm tòi, những thứ đắt giá nhất để tôi có thể biết được công việc thực sự của nghề xã hội học là như thế nào? Kỳ thực tế dạy tôi biết bao điều hay, không chỉ dạy cho việc đi học mà còn dạy việc sau này ra đời sống như thế nào? đấy kỳ thực tế của tôi kết thúc nhanh như một cơn gió thoáng qua. Có lẽ đó chính là khoảng thời gian cuối cùng của cả lớp bên nhau, sắp năm 4 rồi không biết sau này có còn thời gian cho nhau hay không hay tất cả mọi người mỗi công việc. Chuyến đi thực tế của tôi kết thúc tại đây đến 18 giờ chúng tôi đã có mặt tại nhà Ga Huế. Một lần nữa xin cảm ơn thầy, cô bạn bè, gia đình bạn Kỳ Anh và cũng như gia đình người dân xã Xy rất nhiều.

Sẽ nhớ mãi xã Xy Hướng Hóa - Quảng Trị.