"Sau đó, sau đó và sau đó..."

Khoa Xã hội học

Trải nghiệm

Nhật ký chuyến đi thực tế tại Dak Lak của Thái (XHH - K40) *

06 Tháng Bảy, 2019

"Sau đó, sau đó và sau đó..."

Cuối cùng thì những chờ đợi về chuyến đi thực tế ở Đắk Lắk của chúng tôi cũng thành hiện thực và cái hiện thực đó là một kỷ niệm đẹp của tôi mà cho tới bây giờ đây khi tôi đang ngồi viết những dòng này thì cảm xúc vẫn thật như mới xảy ra hôm qua. Chuyến đi ấy đã để lại bao chuyện vui buồn và trở thành những ấn tượng khó quên trong quãng đời sinh viên của tôi. Riêng tôi thì rất vui vì trong chương trình đào tạo có môn học đi thực tế ngoài trường, nhờ nó tôi đã được tham quan, nhìn ngắm tận mắt những địa danh, thắng cảnh nổi tiếng của đất nước để hiểu thêm về đất nước, con người bản xứ ở Đắk Lắk. Tây Nguyên nổi tiếng với những cao nguyên sương mù, những vườn cà phê trù phú, những dòng thác hùng vĩ trắng xóa, giữa những đàn voi rừng hoang dã, là một trong những điểm du lịch hấp dẫn ở Việt Nam.

Trước khi có thông báo chính thức về lịch trình, hầu như ai cũng bàn tán xôn xao về chuyến đi sắp tới, nào là, ai sẽ là người hướng dẫn mình? Chi phí ăn uống như thế nào? Do lần này đi xa nên có nhiều thứ phải chi, nguồn phát sinh chắc chắn sẽ có, bởi thế mỗi người đều chuẩn bị cho mình một khoản tiền kha khá. Trước đó hai ba tháng, các buổi học ầm ĩ xoay quanh đề tài đi thực tế, những kinh nghiệm từ những anh, chị khóa trước được tìm hiểu kĩ hơn. Có thể nói trong lúc chờ đợi ai cũng chuẩn bị thật chu đáo cho chuyến đi sắp tới đầy thú vị của mình.

Chuyến đi bắt đầu từ ngày 02 tháng 06 năm 2019, vào lúc 15h30 cả lớp chúng tôi đã tập trung tại Bến xe phía nam Huế, khoảng 16h thì lớp đã tới gần đông đủ và 16h10 xe bắt đầu di chuyển, tuy nhiên vẫn có một số bạn đến hơi trễ và có bạn Nga là đến không kịp chuyến xe nên đã phải đi chuyến xe sau, một lúc sau bạn Nga cũng đã đến kịp và lên xe cùng cả lớp tiếp tục cuộc hành trình. Đây là chuyến đi xa đầu tiên và cũng có lẽ là chuyến cuối cùng mà lớp đi cùng nhau, lớp chúng tôi được thầy Long hướng dẫn. Lúc này tim tôi đập mạnh và đầy những nghi vấn về chuyến đi, tự hỏi chuyến đi này chúng tôi sẽ gặt hái được những gì? Làm thế nào để nắm bắt hết những lời giảng của thầy? Và viết bài thu hoạch như thế nào? Đó là câu hỏi mà lòng tôi luôn rạo rực và muốn biết ngay để thỏa lòng mong đợi.

Xe chạy trên những con đường từ Huế đến Đắk Lắk vượt qua những con đèo ngoằn nghòe, hiểm trở, hầu như tất cả chúng tôi vì đi lúc buổi tối nên ai cũng mệt và ngủ rất say, giữ sức khỏe để tiếp tục cuộc hành trình đầy thú vị sắp tới. Trời sáng dần, lúc đó khoảng 3h30 chúng tôi đã đến nhà nghỉ Trung Liên tại Buôn Hồ - Đắk Lắk, mọi người mang hành lí vào nhà nghỉ nhận phòng, tôi thì được phân ở cùng phòng với bạn Hoàn, tôi đi xe cũng mệt nên tôi ngủ tiếp đến 7h30 sáng.

Buổi sáng, ngày đầu tiên tôi ở Đắk Lắk khi thức dậy tôi chuẩn bị xong và cùng cả lớp đi ăn sáng, không khí nơi đây thật trong lành và mát mẻ. Buổi ăn sáng bắt đầu, nó đông đúc và nhộn nhịp làm sao, ăn bữa sáng xong cả lớp cùng thầy Long đi bộ di chuyển tới UBND phường An Lạc để gặp Trưởng Buôn, hẹn gặp được ở nhà văn hóa Buôn Tring. Cả lớp được trưởng buôn mời vào nhà văn hóa có một điều đặc biệt ở đây là nhà văn hóa có hai bên cầu thang, một bên tượng trưng cho mẹ và một bên tượng trưng cho cha. Cả lớp cùng với thầy Long và hai chú trưởng buôn cùng nhau trao đổi, chia sẻ về các vấn đề ở đây để hiểu rõ hơn về địa bàn và người dân ở đây để dễ hơn cho việc nghiên cứu sau này.

Sau khi đã trao đổi xong cả lớp tiếp tục hành trình đi bộ di chuyển về nhà nghỉ, đến trưa cả lớp tập trung lại rồi cùng nhau đi ăn cơm, ăn xong tôi về phòng nghỉ ngơi. Đến 15h chiều cả lớp tập ở quán cà phê, thầy Long hướng dẫn cả lớp về vấn đề thảo luận nhóm tập trung, mọi người cùng nhau bàn bạc và trao đổi với nhau để tìm ra giải pháp tốt nhất và hiệu quả nhất cho từng nhóm. Cuộc thảo luận kết thúc thì trời cũng đã tối chúng tôi lại cùng nhau đi kiếm quán ăn tối, trong lúc di chuyển ra ngoài đường quốc lộ tôi thấy một không gian hoàn toàn mới nhà cửa, xe cộ tấp nập khác hắn với chỗ ở nhà nghỉ mà tôi đang ở rất nhiều. Tôi đã có cái nhìn khác hơn về mảnh đất bản xứ Đắk Lắk rất nhiều, đến quán cơm ăn xong, nhóm chúng tôi không bắt xe về mà đi bộ về nhà nghỉ, khoảng 1km, tiện thể ngắm cảnh đêm ở Đắk Lắk luôn. Về đến nhà nghỉ tôi tắm rửa rồi nghỉ ngơi để sáng mai tiếp tục cuộc hành trình của mình.

Buổi sáng hôm sau, ngày thứ hai ở Đắk Lắk, tôi lại tiếp tục chuyến hành trình của mình, không khí nơi đây thật trong lành và mát mẻ, đoàn thực tế chúng tôi đã khởi hành lúc 5h30, đi bộ một lúc lớp chúng tôi đã đến nhà văn hóa, Chúng tôi tập trung lại nghe chú Trưởng Buôn 2 cùng với thầy Long hướng dẫn, hôm nay chúng tôi làm ở khu vực Buôn Tring 2 trước, trao đổi xong chúng tôi được chia theo nhóm tôi lại tiếp tục cuộc hành trình khảo sát là tiếp cận người dân nơi đây để hỏi ý kiến mọi người. Một buổi sáng cũng khá là mệt trong khi tôi chỉ hỏi được hai mẫu và tôi trở về nhà nghỉ, ăn trưa xong tôi trở về phòng nghỉ ngơi để chiều lại tiếp tục cuộc hành trình còn rất nhiều khó khăn phía trước. 16h chiều đoàn của chúng tôi lại bắt đầu di chuyển tiếp để hoàn thành năm mẫu bảng hỏi được nhóm giao trong một ngày, trời thì cũng đã tối khi đã hoàn thành xong, tôi cùng nhóm bạn đi bộ cả ngày đã rất mệt nên quyết định gọi xe đi ăn cơm. Ăn xong chúng tôi lại đi bộ trở về nhà nghỉ, tắm rửa xong tôi qua phòng các bạn khác tập trung lại cùng nhau trao đổi, chia sẻ những thuận lợi và khó khăn ngày đầu tiên gặp phải. Sau một ngày dài làm việc tất cả mọi người ai cũng rất mệt, ai cũng muốn nghỉ ngơi sớm để giữ gìn sữ khỏe cho ngày mai lại tiếp tục hành trình, lúc đó tôi cũng về phòng của mình nghỉ ngơi, giữ gìn sức khỏe cho cuộc hành trình mới ngày mai.

Buổi sáng hôm sau, ngày thứ ba ở Đắk Lắk chúng tôi lại tiếp tục cuộc hành trình của mình. Khi cả lớp đã tập trung đầy đủ thì chúng tôi lại đi bộ đến nhà văn hóa Buôn Tring, gặp chú Trưởng Buôn 1. Chú cùng với thầy Long chia lớp tôi thành hai người một nhóm vào một khu, Tôi và bạn Nguyễn Hòa được chia làm một nhóm, nhóm của tôi được phân khu vực tôi và bạn Hòa đi hỏi thì nhóm của các bạn được thầy Long phân trước và đã làm xong khu vực của mình thì đã qua khu vực của tôi được phân, đã làm gần hết khu vực đó. Do không được thống nhất rõ ràng nên mọi người làm rất lộn xộn và bị trùng mẫu hơi nhiều, khoảng 9h là người dân ở đây lại bắt đầu đi làm ngoài vườn, cũng không có người để hỏi, tôi lại đi bộ về nhà nghỉ, có một số bạn cũng đã về nên lại tập chung lại vui chơi.

Đến trưa mọi người lại đi ăn có một số bạn đi về mệt nên đã ngủ và không đi ăn cùng cả lớp, nghỉ ngơi xong 16h lớp tôi lại tiếp tục hành trình, mọi người lại chia nhau ra để hoàn thành mẫu bảng hỏi đã được giao. Một lúc sau trời cũng đã tối, tôi làm xong về đến nhà nghỉ được một lúc, nhóm tôi tập trung lại rồi bắt xe ra nhà văn hóa, để theo dõi nhóm 1 thực hiện cuộc thảo luận nhóm, nhóm của tôi ngồi xem và quan sát để rút kinh nghiệm cho nhóm mình. Khi nhóm 1 thực hiện xong thì mọi người cùng nhau dọn dẹp sạch sẽ, lúc đó khoảng 21h tối nên ai cũng đói cả rồi, sau khi ăn xong thì chúng tôi lại đi bộ để di chuyển về nhà nghỉ, khi về đến phòng tôi đi tắm rửa xong, nhóm tôi họp tại phòng của bạn Diệu để chuẩn bị cho cuộc thảo luận nhóm tập trung của nhóm tôi, sau khi hai nhóm kia đã hoàn thành trước. Xong nhiệm vụ của nhóm chúng tôi ngồi lại cùng nhau kể những câu chuyện thú vị của mình trong quá trình đi làm đã trải qua, một lúc sau tôi trở về phòng nghỉ ngơi.

Buổi sáng thứ tư ở Đắk Lắk, cũng như bao ngày trước cả lớp tập trung đầy đủ trước nhà nghỉ 5h30, rồi bắt đầu cuộc hành trình. Hôm nay cả lớp tôi không tập trung ở nhà văn hóa nữa, mà di chuyển thẳng đến Buôn Tring 3, đến nơi thầy Long và chú Trưởng Buôn 2 chia mọi người làm theo khu vực đã được Thầy Long phân chia trước tối hôm đó. Sau buổi sáng hôm nay tôi cũng đã hoàn thành xong 15 mẫu bảng hỏi và 1 mẫu bảng phỏng vấn sau được nhóm giao, tôi trở về nhà nghỉ, thời tiết buổi sáng ở đây cũng rất nắng.

Buổi trưa cả lớp tập trung đi ăn trưa và về nghỉ ngơi, đến lúc 4h thì tôi dậy cùng các bạn trong nhóm đi mua bánh kẹo, nước cho cuộc thảo luận nhóm và tiện thể mua bánh kẹo, hoa quả quả để chuẩn bị sinh nhật cho thầy Long như các bạn đã lên kế hoạch trước đó, nhóm chúng tôi bắt xe đến nhà văn hóa để chuẩn bị cho cuộc thảo luận nhóm, một lúc sau khi cô chú đã đã đến đầy đủ, thì nhóm tôi mời cô chú vào bàn ngồi và bắt đầu tiến hành cuộc thảo luận nhóm. Khoảng hơn 1h đồng hồ trôi qua cuộc thảo luận nhóm cũng đã hoàn thành, cả nhóm dọn dẹp sạch sẽ rồi cùng nhau đi ăn tối, sau khi đã ăn xong mọi người lại đi bộ di chuyển về nhà nghỉ, các bạn ở nhà nghỉ đã chuẩn bị xong hết rồi, chỉ chờ thầy Long về đến là cả lớp cùng nhau tổ chức sinh nhật cho thầy Long. Cả lớp tổ chúc sinh nhật cho thầy Long xong tôi về phòng tắm rửa và nghỉ ngơi vì đi cả ngày đã rất mệt rồi.

Hôm nay đã là ngày thứ năm mà tôi đã ở Đắk Lắk, tôi đã không còn phải tiếp tục cuộc hành trình của mình nữa, khi tôi đã hoàn thành xong mẫu bảng hỏi đã được nhóm giao. Buổi sáng, theo tôi là thời điểm tuyệt vời nhất ở Tây Nguyên, trong cái không khí se lạnh của vùng cao nguyên. Chúng tôi đã tranh thủ thời gian này để đi khám phá vùng đất đỏ Tây Nguyên, vì nhắc đến Tây Nguyên là nhắc đến cà phê, thế nên chúng tôi đã tìm cho mình một quán " Cafe Nhà Gỗ " để thưởng thức mùi vị của thứ cà phê vùng cao nguyên. May mắn là, quán cà phê chúng tôi đến không chỉ có cà phê ngon, mà còn là một nơi để chúng tôi được nghe và hiểu hơn về văn hoá của người Ê Đê. Một lúc sau nhóm tôi bắt xe đi dạo và tham quan cảnh quan Đắk Lắk tôi cảm nhận được Tây Nguyên mang trong mình một nét hoang sơ nhưng kỳ vĩ, con người Tây Nguyên phóng khoáng và có điều gì đó bí ẩn cuốn hút đến lạ kì.

Thời gian trôi qua thật nhanh hôm nay đã là ngày cuối cùng của chuyến đi thực tế. Lớp tôi đã không đi chơi như đã lên kế hoạch sẵn, mà cả lớp đã cùng nhau về thăm nhà bạn Sương, khởi hành từ nhà nghỉ, nhóm tôi đi chợ Buôn Hồ để mua thức ăn, khu chợ nó nhộn nhịp và đông đúc làm tôi lại nhớ đến những phiên chợ tôi vẫn thường đi cùng mẹ khi còn ở quê, sau đó nhóm tôi bắt xe về nhà văn hóa đợi cả lớp rồi tiếp tục hành trình về nhà bạn Sương, tôi lại được đi trên những con đường thơ mộng, xung quanh con đường mà tôi đi qua bao quanh các vườn cà phê, hồ tiêu, bơ và sầu riêng trông thật kì vĩ. Băng qua một quãng đường gần 10km đặt chân tới nhà bạn Sương chúng tôi mang đồ ăn khi sáng đã mua vào nhà, chúng tôi cùng nhau chia ra nấu ăn, nhà bạn cũng không rộng lắm nhưng vẫn chứa đủ lớp chúng tôi gồm 24 người cả thầy Long hướng dẫn lớp. Cả lớp cùng với gia đình nhà bạn Sương hoàn thành bữa ăn thật hoành tráng với rất nhiều những món ăn trông rất hấp dẫn, đặc biệt nhà bạn Sương đã chuẩn một bình rượu cần để chiêu đãi cả lớp chúng tôi.


Rượu cần là đồ uống thường xuyên, phổ biến của các cư dân bản địa ở Tây Nguyên, uống rượu cần trở thành phong tục, có nguồn gốc khá lâu đời và trở thành nét văn hóa đặc trưng trong đời sống. Sau khi kết thúc bữa ăn lớp tôi chia nhau mỗi người một tay dọn dẹp mọi thứ, rồi cùng nhau ngồi lại giao lưu, chia sẻ với gia đình nhà bạn Sương, một lúc sau xe taxi cũng đến, Chúng tôi xin chụp vài tấm ảnh với gia đình bạn Sương để làm kỉ niệm, cả lớp xin phép và tạm biệt gia đình bạn Sương. Lớp tôi tiếp tục hành trình trở về nhà nghỉ lấy hành lí rồi ra quán cà phê gần đó đợi xe tới.

Trước đây tôi từng thấy qua phim ảnh, hoặc qua những tác phẩm văn học như Rừng Xà Nu tôi vẫn thường hay ghĩ về Tây Nguyên là nghĩ tới rừng đại ngàn, những con thác đổ ầm ầm trắng xóa, những đàn voi rừng hoang dã, hương cà phê, hồ tiêu, rừng cao su và người dân tộc có nước da nâu với mái tóc xoăn, ánh mắt của núi rừng. Cùng với đó là những nụ cười rạng ngời và tấm lòng hiếu khách của đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống ở đây. Những tưởng cái nắng, cái gió ở Tây Nguyên khiến nơi đây trở nên khắc nghiệt, thế nhưng không, thiên nhiên ban tặng cho nơi đây khí hậu quanh năm mát mẻ, nắng Tây Nguyên chẳng gay gắt và cháy bỏng như duyên hải miền Trung.

Nhịp sống nơi đây không ồn ào như các thành phố lớn, không huyên náo, không rì rào bởi tiếng sóng biển ngày đêm vỗ bờ, nơi đây chỉ có âm thanh của đại ngàn, của thác nước trắng xóa, của những chú voi Bản Đôn gầm gừ giữa núi rừng. Hay là tiếng cồng tiếng chiêng, đặc trưng của văn hóa Tây Nguyên mang âm hưởng quá khứ vọng về đến hiện tại.

Nhịp sống nơi đây thật chậm như cách người ta vẫn thường thưởng thức ly cà phê Ban Mê, không xô bồ cũng không gấp gáp trong từng nhịp thở, một Tây Nguyên không trẻ cũng chẳng già, một Tây nguyên đem lại sự bình yên, thảnh thơi và dễ chịu.

Con người Tây Nguyên hôm nay vẫn giữ cho mình những ý chí của người xưa, nhưng họ phóng khoáng hơn, chân chất hơn và vô cùng hào sảng. Trong ánh mắt người Tây Nguyên luôn ánh lên sự rạng rỡ, họ hiếu khách, họ chân tình.

Quả thật như vậy, chỉ có đến với Đắk Lắk chúng ta mới thấy hết được những vẻ đẹp thiên phú của nó, non cao, những cánh rừng thông thơ mộng. Một cao nguyên đầy nắng gió, mùi cà phê thơm lẩn quất trong không khí, vẻ đẹp kì vĩ của thiên nhiên ban tặng, chúng tôi được đắm mình trong sự hoang sơ và hùng vĩ của cao nguyên đất đỏ, để được chu du qua những màu sắc văn hoá nồng ấm của người dân Tây Nguyên và để thấy mình còn nhỏ bé biết nhường nào trước sự rộng lớn, đẹp đã và khôn cùng của đất nước Việt Nam mình.

Tôi thấy họ vẫn thường hay nói: “ Hạnh phúc không phải là đích đến mà là chặng đường ta cùng nhau đi qua ”. Hãy thử mình đặt chân lên mảnh đất cao nguyên đất đỏ, hòa mình vào sự kì vĩ, hoang sơ của núi của rừng, hòa vào những vũ điệu cồng chiêng bất tử để thấy một Tây Nguyên đáng trân trọng và thật chân thành.

Chia tay với Đắk Lắk riêng tôi rất tiếc nuối, vì chuyên đi thực tế lần này chỉ ở Đắk Lắk một tuần, thời gian đó quá ít để tôi ngắm nhìn những cảnh đẹp ở Đắk Lắk và thưởng thức hết những đặc sản ở đây. Nếu có dịp, tôi nhất định sẽ trở lại miền đất cà phê bản xứ thơ mộng này để khám phá nhiều hơn thế. Chuyến đi thực tế đã mang lại nhiều cảm xúc mới mẻ cho bản thân tôi. Ai cũng thấy mình trưởng thành hơn sau chuyến đi, học được cách tự lo cho bản thân, sống hòa đồng với mọi người. Đây cũng là điều kiện để bạn bè chúng tôi trong suốt bốn năm học có dịp gần gũi, thân thiết nhau hơn. Đồng thời cũng phát hiện ra bao điều dĩ dỏm, thú vị đầy tuyệt vời của giảng viên khi họ ở bên ngoài giảng đường.

Tôi đã được mở rộng tầm hiểu biết, cảm thấy tự hào, càng thấy yêu hơn từng mảnh đất và con người Việt Nam. Có lẽ đây là lần đầu tiên mà cũng là duy nhất tôi có được một chuyến đi thực tế bổ ích với những trải nghiệm thú vị nhiều hơn tôi mong đợi cùng các thầy cô và các bạn trong khoa. Chính vì vậy ấn tượng về chuyến đi đối với tôi chắc sẽ thật khó quên. Qua bài viết này, tôi cũng xin gửi lời cám ơn chân thành nhất đến các thầy, các cô đã giúp đỡ chúng tôi trong suốt chuyến đi thực tế này.

---

(*) Tên thật của người viết đã được thay đổi

---

p/s: Nhật ký là góc nhìn tươi mới và nguyên vẹn nhất của người cầm bút. Vậy nên, dù còn nhiều hạn chế trong cách hành văn nhưng đó vẫn là điều mà Ban biên tập chúng tôi đề cao. Bài viết trên hầu như không có thay đổi nào đáng kể. Trân trọng!